|
ANA SAYFA
|
|
Edebiyatta Üç Nokta SAYI 2 |
| 2000’ler: çok kapılı oda Şairin tanınma, fark edilme, görünme arzusunun depreştiği dönemler 2000’li yıllara tesadüf etti. Dergilerin önemli bir kısmı, şair-yazarların fotoğraflarını yamacında taşıyan şiir ve röportajlarla açılıp kapanmaya başladı. Sanki, bu durumu hız kültürünün dayattığı ‘unutulma korkusu’ yönlendirdi. |
Ve teknolojik kolaylık olan internetin edebiyata ‘müdahale’si bu yıllarda önemlidir. Son çeyrek yüzyılda hepimizin bir biçimde dahil olduğu internet ortamının getirdiği görece özgürlükle kontrol edilemeyen, denetimsiz, edebi değeri olmayan şiir ve edebiyat siteleri adeta mantar gibi çoğaldı. Herhangi bir edebi ehliyete sahip olunmadan kurulan ve yoğun trafiğe sahip bu sitelerde magazinel olan tarafların öne çıktığı, çıkarıldığı gözüküyor. Bu durum yaşadığımız görsel kültürün belirleyicilik, hızın getirdiği yüzeysellik, derinliksizlik ve daha çok da şiirin burada ikâmet eden okur/yazardaki karşılığıyla ilgilidir. Teknolojik erişilebilirlik yarar kadar zararı da önümüze koymuştur. '80'lerde başlayan siyasal, sosyal, ekonomik ve kültürel değişim '90'larda artık olma halini aldı. Bu yıllarda yeraltı edebiyatı, anarşist kültür, fanzin kültürü ifadeleri ortaya atılmış ve bu tanımlara ait olduğu söylenen ürünler dolaşıma girmiştir. Fotokopi dergiler, ilginç mahlas isimlerle ürünler, imzasız şiirler, ücretli ücretsiz dağıtılan ya da satılan dergiler '90'larda başlamış ve 2000'lerde yaygınlaşmıştır. 2010'a yaklaşırken bugün, internetin de etkisiyle aynı eğilimde bir artış göremiyoruz.
Bugün, ‘ben’cilleşen yaşam, şairi ve onun ürettiklerini de kendine benzetmeye evrildi. Önceki dönemlerde rastladığımız şairin ortak hareketini içinde tutan itiraflar, itirazlar ve kabüller 2000’li yıllarda bireysel manifestolar içinde karşıladı bizi (Soylu Yenilikçi Şiir, Baki Asiltürk; Madde Akımı Şiir Manifetosu, Efe Murat-Cem Kurtuluş; İmgeci Toplumcu Şiir, Serkan Engin; Parçalı Ham Manifesto, Ahmet Güntan). Bu metinler içinde en çok tartışılanı Soylu Yenilikçi Şiir Manifestosu oldu. Henüz kendi şiirlerini oluşturmamış ve dergilerde yeterince yayımlayamamış diğer 'genç' arkadaşların metinleri, heyecanlarını ve aceleciliklerini takdim etmekten öte bir anlam taşımadı. Ahmet Güntan'ın Parçalı Ham Manifestosu geçmişi siyah beyaz bir fotoğraf gibi lirik, ironik anekdotlarla bize aktaran, yer yer şiire ve hayata dair itirazlarını da dillendiren bir metin olarak yayımlandı. Güntan’ın ‘Parçalı Ham Manifesto’’su da üstüne konuşulmayı hak ederken edebiyat ortamında sükût suikastine uğradı.Teknolojik imkânların sunduğu kolaylık ölçüsünde dergiler de şiirler de, nicelik olarak arttı. Her ne kadar nicelik ve nitelik çelişkisi yaşıyor olsak da, bugün iyi şiirler yazılıyor; bu şiirin önemli bir kısmını 2000'lerde nicel ve nitel olarak artan şair kadınlar yazıyor. Bu şair kadınlardan önde duranları: Betül Dünder, Deniz Durukan, Derya Önder, Eren Aysan, Elif Sofya, Emel Güz, Gonca Özmen, Zeynep Arkan ve Zeynep Köylü olarak söyleyebiliriz. 2000’lerde şiir üstüne yazı yazan şair kadınların sayısı az değildir.
2000’lerde söz kadar ödüller de patladı! Artık iş öyle bir hal aldı ki, ödülsüz olmak ödüllü olmaktan daha kıymetli oldu. 2000’li yıllar şiir adına ödüllerin en çok yaygınlaştığı bir döneme denk düşüyor. Nerdeyse her ay dergilerde iki ödül duyurusuna ve sonuçlarına rastlıyoruz. Bu durum, adlarına şiir ödülleri düzenlenen şiirimize nefes vermiş şairlerimizi, ‘genç’ şairi, ödül kavramını ve seçici kurulu kirletecek boyutlara ulaştı. Şiir kitapları, adından çok aldığı ödüllerle tanınır, anımsanır oldu.Bu ‘kuşak’ (belki az rastlansa da önemli olduğu için söylemek isterim), önceki yıllarda şiir yazan şairler kadar birbirlerinden de etkileniyorlar. Bu durum hem olumlu hem de olumsuz yorumlanabilir. İlki II. Yeni gibi hem birbirine benzemeyen hem de benzeyen bir şiir yazmaları. Yani okumalarla birbirlerini besleyen, etkileyen bir şiir. İkincisi ise sadece kendilerini okumaları (bir anlamda tembellikleri), aynı ortak imgelerin farklı söylemlerinin tekrarına ve o imgelerin etrafında dönmelerine neden olacaktır.
İki binli yıllarda şiir yazan, söz alan imzalarla birer konuşma yaptık. Süregiden bir sürece dair konuşmak zor ve iddialı olsa da biz, konuşmak, tartış(t)mak istiyoruz. 2000’lerin şiir, edebiyat, kültür ve sanat ortamına dair çalışmamıza önümüzdeki sayı da devam edeceğiz. Katkılarınızı bekleriz, tüm arkadaşlarımıza teşekkür ederiz… Cenk Gündoğdu | Sahibi | : İKAROS YAYINLARI | | Genel Yayın Yönetmeni | : Özcan ERDOĞAN | | Editör | : Cenk GÜNDOĞDU | | Danışma Kurulu | : Kemal ÖZER, Eray CANBERK, Mehmet TANER, Haydar ERDGÜLEN | | Hukuk Danışmanı | : Av. Orhan EMRE, Av. Kürşat GÜVENÇ,Av. Orhan SÖNMEZ | | Mizanpaj | : Rukiye SELÇUK | | Kapak -Logo | : Murat AKKAN | | Tel./Faks | : (212) 427 27 68 | | Gsm | : (532) 520 37 68 | | Baskı | : Engin Matbaacılık Topkapı/İstanbul | | Ederi: | : 12,00 YTL |
|
|
|
|
