Eleştirmen Mehmet H. Doğan’ın ölmeden önce yayınevine verdiği, ama yayımlandığını göremediği iki kitabı Türk Şiirinden Son Okumalar ve İkinci Yeni Şiir İkaros Yayınları’ndan çıktı

Cılız bir haberdi eleştirmenin ölümü; “Türk şiirinin önde gelen eleştirmenlerinden Mehmet H. Doğan, 17 Şubat 2008 Pazar günü aramızdan ayrıldı. Doğan, geçirdiği kalp krizinin ardından ameliyat olduğu Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde iki aydır tedavi görüyordu. Mehmet H. Doğan, 22 Şubat 2008 Cuma günü İzmir Güzelbahçe Yalı Camii’nde kılınacak öğle namazı sonrasında, Güzelbahçe Yakaköyü Mezarlığı’nda toprağa verilecek.” Bu kadardı işte, ifadesiz ve duygusuz... Günlük bir gazetede her gün ölen insanların haberlerini yazmaktan sıkılmış bir yazarın kaleminden çıkmıştı muhakkak bu cümleler. Ölüm bazen hiçbir şey ifade etmez başkaları için ama bazı insanların ölümü hep hatırlanır. Hayat onların artık yanıbaşınızda olmadığını alnınızın ortasına vurur durur. Mehmet H. Doğan’ın ölümü de böyleydi. Kütüphanedeki kitapların tamamı hatırlatıyor onu herkese, ne zaman biri şiir okumaya kalksa, uzun bir süre “Doğan bu şiir için ne demişti” diye merak edip karıştıracak sayfaları.
Ölümü öyle sıradan, öyle bilindik ve hiçbir farklı tarafı olmadan gerçekleşse de Mehmet H. Doğan yaşadığı günlerin artık son günleri olduğunu bilirmiş, “giderayak okurları şaşırtayım” dermiş gibi bir sürpriz bıraktı arkasında. Bir eleştirmenin sürprizi elbette yeni yazılar ya da yeni kitaplar olacaktı, Doğan’ın da öyle oldu. Yazarın ölmeden önce İkaros Yayınları’na verdiği iki kitabı kısa bir süre önce yayımlandı. Kitapları görme şansı olmadı, bir yazar yeni kitabını görünce ne yapar bilemeyiz elbette; bazıları heyecanlanır belki. Bazıları sayfaları açıp koklar, bazıları eline alıp uzun uzun inceler; herkesin tepkisi farklıdır ama, o bunların hiçbirini yapamadan bize bıraktı kitaplarını ve biraz yetim doğdu bu iki kitap; Türk Şiirinden Son Okumalar ve İkinci Yeni Şiir...
Sanki Türk şiirinden başka bir şey okumayacağını bilirmiş gibi “son okumalar” diyor Mehmet Doğan. Kitapların her şeyini hazırladıktan sonra da hastalanıyor... Şair Haydar Ergülen, yayıncının ısrarı üzerine Doğan’ın ölümünden sonra bir arka kapak yazısı kaleme alıyor kitap için ve şöyle diyor yazının bir yerinde. “Kitabın adını koymuşsun bile bize söylemeden. Son Okumalar. Şimdi Son Yazmalar oldu, bana sorarsan hiç iyi olmadı. Beni de yazmışsın içine, hep yazardın zaten, ama bu sefer Bir Şair Öldü Diyeler bölümüne yazmışsın. Ben de seni yazdım ama öyle ‘eleştirmen, çevirici, denemeci’ filan diye değil, doğrudan ‘Mehmet Abi’ diye yazdım, başka ne yazabilirdim ki. Sen uyurken gördüydüm kitabı, uyanınca konuşur, sohbet ederiz dediydim. Baktım ‘hiç buralı değilsin, nasılsa okumayacağı da garanti diye bu yazıyı yazdım.”
Haliyle eksik biraz şiir şimdi, haliyle kırgın hayata ve içindeki buruklukla yazıyor yine Haydar Ergülen. Aslında sadece kendisinin düşünceleri değil bunlar, herkesin, birçok şairin aklından geçenler... “Şimdi görüyorsun aklıma, estiği gibi yazıyorum. Ne yapabilirim ki; okuyup beğenecek kimsem kalmadı. Hem burada olsaydın yazar mıydım öyle kapak mapak yazısı Mehmet Abi, önce kitabın adını değiştirmeni şart koşardım, ‘ne o, Son Okumalar da ne demek oluyor?’ diye itiraz bildirirdim, belki kitabın adını değiştirmen şartıyla yazardım... Bana sorarsan bu arka kapak yazısı hiç iyi olmadı!”
Mehmet H. Doğan’ın çeşitli dönemlerde yazdığı ama kitap olarak yayımlanmamış şiir eleştirilerinden oluşuyor Türk Şiirinden Son Okumalar ve bu topraklarda yazılan şiiri anlamak için bir kılavuz niteliği taşıyor.
Diğer kitap İkinci Yeni Şiir, 1969 yılında Papirüs dergisinin özel sayısı olarak yayımlanan bu dosya İkaros Yayınları tarafından kitaplaştırılıyor ve ikinci yeni şiiri üzerine Mehmet H. Doğan’ın inceleme, deneme ve seçkilerinden oluşuyor. Bir dönem Türk şiirine damgasını vuran ve günümüz şiirinin temellerini atarak özellikle genç kuşağın şiir anlayışını temelden değiştiren bu akımı masaya yatırıp didik didik ediyor Mehmet H. Doğan.
Mehmet Zeki Tokyay adıyla 28 Haziran 1931’de Adana’da doğuyor yazar. Hava Harp Okulu’nu bitirmesinin ardından Hava Kuvvetleri’nde pilot olarak görev yapıyor. 1970 yılında ordudan ayrılıp, Ege Üniversitesi’nde İngilizce okutmanı olarak çalışmaya başlıyor. Edebiyata öykü ve şiirle başlayan Doğan’ın ilk şiirleri ve öyküleri 15 yaşındayken, Adana’da çıkan gazete ve dergilerde yayımlandı. Doğan, Papirüs, Şiir Sanatı, Yeni Dergi, Politika, Adam Sanat, Argos, Kitap-lık, Yeni Yüzyıl gibi gazete ve dergilerde yayımladığı deneme, eleştiri ve inceleme yazılarıyla tanındı. Özellikle İkinci Yeni ile 1980 Kuşağı ve sonrası şiiri, şairleri üzerine yoğunlaşan Doğan, Türk şiir eleştirisinde deneme/eleştiri üslubuyla yazdığı yazılarıyla önemli bir yer edindi. 10 yıl boyunca hazırladığı Şiir Yıllıkları ve YKY için hazırladığı üç ciltlik Yüzyılın Türk Şiiri (1900-2000) antolojisi şiir çevrelerinde ilgiyle karşılandı, hararetle tartışıldı. Hayatının sonuna kadar şiirle uğraşan yazar öldükten sonra yayımlanan iki kitabıyla herkese sürpriz yaptı. İkaros Yayınları yazarın adını yaşatmak için kitap fuarında her yıl düzenlenecek bir etkinliğe imza atmak üzere çalışmalarını sürdürüyor.